WKAcheck.nl
Kennisbank
15 januari 20257 min leestijdBijgewerkt 1 juni 2025

Wat is de WKA? De Wet Ketenaansprakelijkheid uitgelegd voor aannemers

Als je een onderaannemer of zzp'er inhuurt voor werk op de bouwplaats, loop je een risico dat de meeste inkopers pas ontdekken als de Belastingdienst aan de deur klopt. De Wet Ketenaansprakelijkheid — kortweg de WKA — maakt jou als opdrachtgever mede-aansprakelijk voor loonheffingen die jouw opdrachtnemer niet afdraagt. Dit artikel legt uit wat de WKA precies inhoudt, wanneer hij van toepassing is en wat je kunt doen om je aansprakelijkheid te beperken.

Wat betekent de Wet Ketenaansprakelijkheid?

De WKA is opgenomen in de Invorderingswet 1990 en bepaalt dat opdrachtgevers — in een keten van aannemers — hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de loonheffingen die onderaannemers aan de Belastingdienst verschuldigd zijn. Met 'loonheffingen' bedoelen we loonbelasting, premies volksverzekeringen en premies werknemersverzekeringen.

Concreet: stel dat jij als hoofdaannemer een stukadoorsbedrijf inhuurt. Dat bedrijf betaalt zijn personeel, maar draagt de loonheffingen niet af aan de Belastingdienst. Dan kan de Belastingdienst bij jou aankloppen voor die schuld — ook al heb jij netjes de factuur betaald.

De WKA geldt in de hele keten. Als jij een onderaannemer inhuurt die zelf ook onderaannemers heeft, ben je ook aansprakelijk voor de schakel daaronder — mits er een directe contractuele relatie is.

Wanneer geldt de WKA?

De WKA geldt bij aanneming van werk: een situatie waarbij een opdrachtnemer werk uitvoert voor een opdrachtgever, waarbij de opdrachtnemer eigen personeel inzet. De wet is van toepassing als aan drie voorwaarden is voldaan:

  1. 1.Er is sprake van aanneming van werk (niet van levering of inlening).
  2. 2.De werkzaamheden worden uitgevoerd door werknemers van de opdrachtnemer.
  3. 3.Het werk is in Nederland.

Aanneming van werk is ruim gedefinieerd. Naast het klassieke bouwwerk vallen hier ook sloopwerk, installatiewerk, schoonmaak, groenvoorziening en onderhoud onder. Wat er níet onder valt: het kopen van een kant-en-klaar product (zelfs als het geleverd en geplaatst wordt, zolang de plaatsing een ondergeschikte bijkomstigheid is), zuiver advies of ontwerp, en de verhuur van materieel zonder personeel.

Niet zeker of de WKA van toepassing is op jouw inkoop? Gebruik WKAcheck om in vier vragen een indicatieve uitkomst te krijgen.
Direct controleren?

Beantwoord vier vragen en weet meteen of de WKA geldt voor deze leverancier.

Start de check

Wat zijn de gevolgen als de WKA niet wordt nageleefd?

De Belastingdienst kan jou als (hoofd)aannemer aansprakelijk stellen voor onbetaalde loonheffingen van een schakel in de keten. Dat betekent dat je een naheffingsaanslag ontvangt voor bedragen die je opdrachtnemer had moeten afdragen. De hoogte van de aansprakelijkheid is in beginsel gelijk aan de niet-betaalde loonheffingen, vermeerderd met heffingsrente.

Naast de financiële schade tast een WKA-aansprakelijkheidsstelling ook de relatie met de Belastingdienst aan en kan het bij grotere bedragen leiden tot onderzoek naar de rest van je aannemingspraktijk.

  • Naheffingsaanslag ter hoogte van de onbetaalde loonheffingen van de onderaannemer
  • Heffingsrente over de aanslag
  • Administratieve lasten voor bezwaar en evt. beroep
  • Reputatierisico richting opdrachtgevers en banken

Hoe beperk je de WKA-aansprakelijkheid?

De wet biedt een aantal instrumenten waarmee je je aansprakelijkheid kunt beperken of zelfs volledig uitsluiten. De twee belangrijkste zijn het gebruik van de G-rekening en het opvragen van een Verklaring betalingsgedrag.

  • Stort het loondeel van de factuur op de G-rekening van de aannemer. Daarmee disculpeer je jezelf voor dat gedeelte.
  • Vraag per kwartaal een actuele Verklaring betalingsgedrag op bij de Belastingdienst (geldig 3 maanden).
  • Neem WKA-clausules op in je onderaannemingsovereenkomst.
  • Controleer of de leverancier is geregistreerd bij een erkende certificeringsinstelling (bijv. SNA).
Meer weten over de concrete maatregelen? Lees ons artikel over het beperken van WKA-risico's met de G-rekening en Verklaring betalingsgedrag.

WKA en btw verlegd: twee kanten van dezelfde medaille

Wanneer de WKA van toepassing is, geldt in de meeste gevallen ook de btw-verleggingsregeling voor de bouw. Dat betekent dat de onderaannemer geen btw in rekening brengt op de factuur; jij als opdrachtgever voldoet de btw rechtstreeks aan de Belastingdienst. De factuur vermeldt dan 'btw verlegd' en jouw btw-nummer.

De twee regelingen lopen grotendeels parallel, maar niet identiek. Er zijn situaties waarbij alleen btw verlegd geldt en de WKA niet van toepassing is (bijv. bij bepaalde buitenlandse leveranciers). Controleer beide altijd afzonderlijk.

Toepassen op een concrete inkoop?

WKAcheck vertaalt deze regels naar jouw specifieke situatie. Vier vragen, directe uitkomst, exporteerbaar als PDF.

Start de check →
← Terug naar kennisbank
Bronnen & meer informatie

De informatie op deze pagina is indicatief. Raadpleeg voor bindende uitspraken altijd de officiële bronnen of een belastingadviseur.

BelastingdienstBouwend Nederland